Sinds de jaren zeventig

Wielerparcours
Sloten

Hoe een open stuk polder bij Sloten het eerste afgesloten wielerparcours van Nederland werd, en wat dat voor WV Amsterdam betekent.

Wielervereniging Amsterdam is ouder dan haar parcours. De club werd in 1933 opgericht, het rondje op Sportpark Sloten kwam er pas veertig jaar later. Sindsdien is Sloten het adres waar Amsterdam koerst: elke week, het hele jaar door. Dit is wat we over die geschiedenis kunnen onderbouwen — en wat nog niet vaststaat.

Eerst de club: 9 januari 1933

Een krantenbericht van 9 januari 1933 meldt de oprichting van de "Veteranen Wielerclub Amsterdam". Tot het voorlopig bestuur werden gekozen de heren W. Postma (voorzitter) en L.J. Smulders (penningmeester); het secretariaat zat bij de heer D. Nijland aan de Hoymeyerstraat 16. Dat artikel dook in 2016 weer op dankzij clublid Bap van Breenen, en 1933 is het jaartal dat sindsdien onder het clubembleem op het shirt staat.

De aanleg: jaren zeventig, open polder

Het parcours werd in de jaren zeventig aangelegd. Een WVA-lid dat destijds in Osdorp woonde en de aanleg van dichtbij meemaakte, beschreef het terrein als vrijwel kaal: de bomen stonden er nog niet, het was open en de wind had vrij spel. Bij zijn verslag zitten foto's uit 1974 van motorraces op het verse asfalt — de motoren kwamen los van de grond op de klucht. Dat is bij één keer gebleven; daarna was het parcours van de fietsers.

Het eerste afgesloten wielerparcours van Nederland

Wieler-topfysioloog Jos Geijsel schreef in 2017 op de WVA-site: "Sloten: het was/is het eerste afgesloten wielerparkoers van Nederland (sinds 1974)." Dat is de oudste concrete datering die we in het clubarchief terugvinden, en ze sluit aan bij de foto's uit datzelfde jaar. Afgesloten betekent hier letterlijk: geen ander verkeer, dus koersen zonder tegenliggers, kruispunten of stoplichten.

Waarom juist dit rondje werkt: geen haakse bochten

Geijsel wees in datzelfde stuk op het ontwerp als de kern van het succes: Sloten heeft geen haakse bochten. Steeds opnieuw moeten aanzetten uit een scherpe bocht is slopend, zeker voor de minder sterke renners, en wie na een paar ronden lost komt niet terug. Bijna alle Nederlandse clubparcoursen die ná Sloten werden aangelegd kregen wél haakse bochten. Op Sloten kun je 2,5 km lang doortrappen; het enige hoogteverschil van betekenis is het viaduct.

Van veertig man op zaterdag naar volle pelotons

Hetzelfde ooggetuigeverslag schetst de begintijd: op zaterdag stond er een groep van hooguit veertig man, en amateurs mochten officieel niet meerijden omdat er in die jaren nog in bijna elk dorp een ronde werd verreden. Toen de KNWU er lucht van kreeg en controles kwam doen, vertrok het veld netjes in twee groepen — waarna de eerste groep om de hoek gewoon stond te wachten. Wat begon als trainen werd langzaam een echte koers. Nu kijkt niemand meer op van meer dan honderd renners aan de start.

Gedeeld terrein: WVA, Olympia en de cross

Het parcours ligt op Sportpark Sloten en wordt gedeeld met Atletiek Sport Combinatie Olympia, die vaste blokken heeft in de ochtenden en op dinsdag- en donderdagavond. Naast het sportpark ligt het velodroom (Stadion Sportpark Sloten), tegenwoordig ook de aangewezen parkeerplek sinds de gemeente de Sloterweg voor doorgaand verkeer sloot. In het najaar wordt op het gras een veldritparcours uitgezet: in 2024 gaf de club aan dat die crosstraditie op het sportpark al sinds 1970 bestaat, dus nog van vóór het asfalt.

De koersen die het parcours groot maakten

  • De 100 van Sloten — sinds 2023 verreden als GP André Demeulenaere, naar de nestor van de club die in 2022 overleed.
  • De Driedaagse van Sloten — drie opeenvolgende koersavonden met dag- en eindklassement; vanaf 2024 in de kalender als CIOVITA Driedaagse van Sloten.
  • Het Kampioenschap van Amsterdam — de jaarlijkse titelstrijd op de weg wordt hier verreden.
  • Kromme en Rechte Sturen en de Amsterdamse Cross Competitie — het winterseizoen op het veldritparcours ernaast; de ACC-editie van oktober 2024 trok 225 deelnemers.
  • De Oliebollencross op 31 december en de Sluitingsrit — de vaste seizoensmarkeringen.
  • Het 90-jarig lustrum in juni 2023, gevierd met een derny-race over tien ronden op het eigen parcours.

Sloten als voorbeeld voor andere clubs

In juli 2025 interviewde de KNWU de WVA over het succes van de trainingskoersen op Sloten, als inspiratie voor verenigingen die met de nieuwe laagdrempelige wedstrijdklassen beginnen. "Trainen op Sloten is al decennialang een begrip in de wielerwereld", schreef de bond. De formule die daar wordt beschreven is de erfenis van het ontwerp uit de jaren zeventig: een veilig, vlak, afgesloten rondje waar een licentiehouder zijn training afwerkt en een beginner op vrijdagavond zijn eerste koers rijdt, zonder dat de een de ander wegrijdt.

Wat nog niet vaststaat

  • Het exacte aanlegjaar is niet met een gemeentelijk besluit of bouwtekening onderbouwd. Twee clubbronnen wijzen op 1974; oudere versies van deze site noemden "eind jaren zestig". We houden 1974 aan tot er hard bewijs ligt.
  • Of het tracé sinds de aanleg is gewijzigd — bijvoorbeeld bij de bouw van het viaduct — is niet gedocumenteerd.
  • Wie de aanleg heeft geïnitieerd en betaald (gemeente, sportpark, de verenigingen) weten we niet.
  • De uitspraak "grootste wielerclub van Nederland" komt uit een tekst uit 2017 en is niet opnieuw geverifieerd.
  • Heb je foto's, notulen, krantenknipsels of herinneringen over de aanleg? Mail info@wvamsterdam.nl — dan vullen we deze pagina aan.

Bronnen

  • Krantenbericht 9 januari 1933 over de oprichting, teruggevonden door Bap van Breenen (wvamsterdam.nl, 2016).
  • "Nostalgie: motorraces op het circuit van Sloten" — ooggetuigeverslag met foto's uit 1974 (wvamsterdam.nl, 2015).
  • "Wieler-topfysioloog Jos Geijsel over trainen op Sloten" (wvamsterdam.nl, 2017).
  • "Verslag Amsterdamse Cross Competitie 13 oktober 2024" — crosstraditie sinds 1970, 225 deelnemers (wvamsterdam.nl, 2024).
  • "Het succes van Sloten" — KNWU-interview van juli 2025, integraal overgenomen op wvamsterdam.nl.
  • Planning en gedeeld gebruik: /planning-parcours-sportpark-sloten/ en /bereikbaarheid-sportpark-sloten-2de-ingang/.